భారత స్వాతంత్య్ర ఉద్యమ చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన అధ్యాయంగా నిలిచిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం దేశ ప్రజలను ఒకే లక్ష్యంతో ఏకం చేసింది. బ్రిటీష్ పాలనకు ముగింపు పలకాలని సంకల్పించిన ఈ ఉద్యమం 1942 ఆగస్టు 8న బొంబాయిలో జరిగిన అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ సమావేశంలో ప్రారంభమైంది. ఆ సందర్భంగా మహాత్మా గాంధీ ఇచ్చిన “డు ఆర్ డై” (చేయో లేదా చచ్చిపో) అనే పిలుపు దేశవ్యాప్తంగా స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి కొత్త ఊపునిచ్చింది. అప్పటి నుంచి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 8ను క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ దినోత్సవం లేదా ఆగస్ట్ క్రాంతి దివస్గా దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ప్రారంభమైన వెంటనే మహాత్మా గాంధీ, జవహర్లాల్ నెహ్రూ, సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ సహా కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలను బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం అరెస్టు చేసింది. అయినప్పటికీ ఉద్యమం ఆగిపోలేదు. దేశంలోని విద్యార్థులు, యువత, మహిళలు, రైతులు, కార్మికులు స్వచ్ఛందంగా ఉద్యమంలో పాల్గొని బ్రిటీష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేపట్టారు. అనేక ప్రాంతాల్లో భారీ ప్రదర్శనలు, సమ్మెలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల ముట్టడులు చోటుచేసుకోవడంతో ఈ ఉద్యమం ప్రజా విప్లవంగా మారింది.
1942లో ప్రారంభమైన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం భారత స్వాతంత్య్ర పోరాటాన్ని మరింత ఉద్ధృతం చేసి, బ్రిటీష్ పాలకులకు భారతదేశాన్ని పాలించడం ఇక సాధ్యం కాదనే పరిస్థితిని తీసుకొచ్చింది. చివరకు ఐదేళ్ల తర్వాత 1947 ఆగస్టు 15న భారత్ స్వాతంత్య్రాన్ని సాధించింది. అందుకే క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాన్ని భారత స్వాతంత్య్రానికి బలమైన పునాది వేసిన చారిత్రక ఉద్యమంగా చరిత్ర గుర్తిస్తోంది.
